Publications de Presse Burundaise, Rohero I Avenue de la JRR N°17 Immeuble le SAVONNIER, Téléphone standard : (257) 22 22 62 32, Fax :(257) 22 22 58 94, email: pressequotidienne@yahoo.fr

Ugusubiza hamwe kw’abadasigana ngo kugeze ku ntambwe ishimishije

 

gashayKw’igenekerezo rya 22 Munyonyo 2017, umukuru w’umugambwe UPRONA, Abel Gashatsi yaratanze ikiganiro ku kinyamakuru UBUMWE aho yamenyesheje ko ku kiringo amaze ariko arongora umugambwe UPRONA arashima ibikorwa biriko birakorwa ku bijanye no gusubiza hamwe  abadasigana. Ngo ivyo bikorwa vyo kwiyunga kw’abadasigana biriko bikorwa mu ntara zitandukanye aho usanga atagutandukana kw’abadasigana bo mu mizero y’abarundi canke b’ahandi, bose bari mu mugambwe umwe wa UPRONA. Ngo nta nama n’imwe itunganywa n’ubuyobozi bw’umugamwe UPRONA hatakirwa abahoze mu mizero y’abarundi, abo nabo bakaba bari bajuragijwe mu matora yo mu 2015.

Ngo nivyo abantu benshi barashobora kwibaza ko gusubiza hamwe kutariko kuraba kubera babona abari mu ndongozi batarimwo ariko ngo nta kuntu uburongozi bw’umugambwe UPRONA butakoze kugira bubarondere kandi barumvikana ariko ivyo gushira mu ngiro ivyumvikanyweko bikagorana. Ku bwa Gashatsi, ukudashira mu ngiro ivyapfunditswe biva ku nyungu zinyegeje  z’indongozi ari naco gituma uburongozi bw’umugambwe UPRONA bwaciye bufata ingingo y’uko umugambwe utaba ku mugumya kandi  atari uwa kanaka ariko uw’abadasigana bari mu mitumba. Ngo mu ntumbero yo gusubiza hamwe, uburongozi bw’umugambwe UPRONA  bwafashe ko amakomite y’umugambwe yari yagiye mu mizero y’abarundi yonywana n’amakomite ya UPRONA yari asanzwe ahari mu makomine atandukanye. Gashatsi yamenyesheje ko ashima kubona ata badasigana abona bakiri mu mizero y’abarundi. Ku bijanye n’ihinyanyurwa ry’Ibwirizwa Shingiro, uwurongoye umugambwe UPRONA yamenyesheje ko babikurikiye  nk’abandi barundi kandi iryo hinyanyurwa rija mu burenganzira bw’igihugu cose. Ngo ariko igihugu c’Uburundi  gifise kahise cisangije kuko agahengwe kari mu gihugu kava ku  masezerano y’i Arusha yateweko igikumu mu mwaka w’2000, inyuma y’impari zagiye ziraboneka. Ngo nico gituma umugambwe UPRONA usaba ko mw’ihinyanyurwa ry’ibwirizwa shingiro hatokorwako intimatima z’amasezerano ya Arusha, nk’uburinganire mu nzego z’umutekano n’ukwivunabansi, ukutigungirako ubutegetsi mu moko, mw’itorwa ry’amategeko n’ibindi. Umugambwe UPRONA usaba ko ibwirizwa shingiro ritohinduka ku nyungu z’umgambwe canke ry’umugwi kanaka, ryohinduka riza gukosora ibitari bimeze neza cane cane rikaza gukomeza amahoro n’umutekano. Umugambwe UPRONA usaba ko ibiringo vyumvikanyweko n’abarundi vyokwubahirizwa. 

Ku bijanye n’ ibiganiro bigiye kubera Arusha ku magenekerezo ya 27 gitugutu 2017 gushika ku wa 8 Kigarama 2017, Gashatsi yamenyesheje ku mugambwe UPRONA uzoshikiriza ukungene ibintu vyifashe mu gihugu, ko amahoro n’umutekano vyateye imbere ugereranije n’ukungene vyari bimeze mu mwaka w’2015. Ngo ic’umugambwe UPRONA usaba n’uko abo mu biro vy’umuhuza, abo muri Reta eka abazoba bitavye ibiganiro bose bohumuriza abari mu buhungiro bagatahuka mu gihugu.  Gashatsi yamenyesheje ko yifuza kw’ ibiganiro vyoba bihagaze kw’ itunganywa ry’amatora yo mu mwaka w’2020. Ngo ibiganiro ntivyohagarara ku magaburanyama kuko hari abavuga ko bifuza kuganira kugira haboneke Reta y’imfatakibanza. Mu gihe Reta  ihari uno munsi isigaje imyaka 2, umugambwe UPRONA ubona ko uwifuza ko haba ibiganiro vy’amagaburanyama yoja ku ruhande. Umugambwe UPRONA usaba abarundi ko boganira batekanye mu ntumbero yo kwubaka igihugu maze Reta n’abo baganira bakumva ko igihugu ari ica bose kandi abari mu buhungiro bagatahuka. Ngo umutekano w’abanyeporitike bahungutse wocungerwa kugira bikenewe ibiganiro bize mu gihugu. Ngo abiyumvira ko umugambwe UPRONA uri mu kwaha kw’ubutegetsi n’abatazi ingene witunganije kandi uriko uritegurira amatora y’umwaka w’2020 kugira uronke ikibanza cawo. Ngo umugambwe UPRONA  waragize ingorane mu mwaka w’2015 kuko amajwi waronse siyo wategerezwa kuronka kubera itotezwa ryakorewe abadasigana, barabuzwa kwitaba amatora kandi babibuzwa n’abatifuza ko amatora aba. Ngo  ibibanza umugambwe UPRONA ufise uno munsi mu nzego zitangukanye nivyo uhabwa n’amategeko nukuvuga amasezerano ya Arusha n’ibwirizwa shingiro.Kw’igenekerezo rya 22 Munyonyo 2017, umukuru w’umugambwe UPRONA, Abel Gashatsi yaratanze ikiganiro ku kinyamakuru UBUMWE aho yamenyesheje ko ku kiringo amaze ariko arongora umugambwe UPRONA arashima ibikorwa biriko birakorwa ku bijanye no gusubiza hamwe  abadasigana. Ngo ivyo bikorwa vyo kwiyunga kw’abadasigana biriko bikorwa mu ntara zitandukanye aho usanga atagutandukana kw’abadasigana bo mu mizero y’abarundi canke b’ahandi, bose bari mu mugambwe umwe wa UPRONA. Ngo nta nama n’imwe itunganywa n’ubuyobozi bw’umugamwe UPRONA hatakirwa abahoze mu mizero y’abarundi, abo nabo bakaba bari bajuragijwe mu matora yo mu 2015. Ngo nivyo abantu benshi barashobora kwibaza ko gusubiza hamwe kutariko kuraba kubera babona abari mu ndongozi batarimwo ariko ngo nta kuntu uburongozi bw’umugambwe UPRONA butakoze kugira bubarondere kandi barumvikana ariko ivyo gushira mu ngiro ivyumvikanyweko bikagorana. Ku bwa Gashatsi, ukudashira mu ngiro ivyapfunditswe biva ku nyungu zinyegeje  z’indongozi ari naco gituma uburongozi bw’umugambwe UPRONA bwaciye bufata ingingo y’uko umugambwe utaba ku mugumya kandi  atari uwa kanaka ariko uw’abadasigana bari mu mitumba. Ngo mu ntumbero yo gusubiza hamwe, uburongozi bw’umugambwe UPRONA  bwafashe ko amakomite y’umugambwe yari yagiye mu mizero y’abarundi yonywana n’amakomite ya UPRONA yari asanzwe ahari mu makomine atandukanye. Gashatsi yamenyesheje ko ashima kubona ata badasigana abona bakiri mu mizero y’abarundi. Ku bijanye n’ihinyanyurwa ry’Ibwirizwa Shingiro, uwurongoye umugambwe UPRONA yamenyesheje ko babikurikiye  nk’abandi barundi kandi iryo hinyanyurwa rija mu burenganzira bw’igihugu cose. Ngo ariko igihugu c’Uburundi  gifise kahise cisangije kuko agahengwe kari mu gihugu kava ku  masezerano y’i Arusha yateweko igikumu mu mwaka w’2000, inyuma y’impari zagiye ziraboneka. Ngo nico gituma umugambwe UPRONA usaba ko mw’ihinyanyurwa ry’ibwirizwa shingiro hatokorwako intimatima z’amasezerano ya Arusha, nk’uburinganire mu nzego z’umutekano n’ukwivunabansi, ukutigungirako ubutegetsi mu moko, mw’itorwa ry’amategeko n’ibindi. Umugambwe UPRONA usaba ko ibwirizwa shingiro ritohinduka ku nyungu z’umgambwe canke ry’umugwi kanaka, ryohinduka riza gukosora ibitari bimeze neza cane cane rikaza gukomeza amahoro n’umutekano. Umugambwe UPRONA usaba ko ibiringo vyumvikanyweko n’abarundi vyokwubahirizwa.  Ku bijanye n’ ibiganiro bigiye kubera Arusha ku magenekerezo ya 27 gitugutu 2017 gushika ku wa 8 Kigarama 2017, Gashatsi yamenyesheje ku mugambwe UPRONA uzoshikiriza ukungene ibintu vyifashe mu gihugu, ko amahoro n’umutekano vyateye imbere ugereranije n’ukungene vyari bimeze mu mwaka w’2015. Ngo ic’umugambwe UPRONA usaba n’uko abo mu biro vy’umuhuza, abo muri Reta eka abazoba bitavye ibiganiro bose bohumuriza abari mu buhungiro bagatahuka mu gihugu. 

Gashatsi yamenyesheje ko yifuza kw’ ibiganiro vyoba bihagaze kw’ itunganywa ry’amatora yo mu mwaka w’2020. Ngo ibiganiro ntivyohagarara ku magaburanyama kuko hari abavuga ko bifuza kuganira kugira haboneke Reta y’imfatakibanza. Mu gihe Reta  ihari uno munsi isigaje imyaka 2, umugambwe UPRONA ubona ko uwifuza ko haba ibiganiro vy’amagaburanyama yoja ku ruhande. Umugambwe UPRONA usaba abarundi ko boganira batekanye mu ntumbero yo kwubaka igihugu maze Reta n’abo baganira bakumva ko igihugu ari ica bose kandi abari mu buhungiro bagatahuka. Ngo umutekano w’abanyeporitike bahungutse wocungerwa kugira bikenewe ibiganiro bize mu gihugu. Ngo abiyumvira ko umugambwe UPRONA uri mu kwaha kw’ubutegetsi n’abatazi ingene witunganije kandi uriko uritegurira amatora y’umwaka w’2020 kugira uronke ikibanza cawo. Ngo umugambwe UPRONA  waragize ingorane mu mwaka w’2015 kuko amajwi waronse siyo wategerezwa kuronka kubera itotezwa ryakorewe abadasigana, barabuzwa kwitaba amatora kandi babibuzwa n’abatifuza ko amatora aba. Ngo  ibibanza umugambwe UPRONA ufise uno munsi mu nzego zitangukanye nivyo uhabwa n’amategeko nukuvuga amasezerano ya Arusha n’ibwirizwa shingiro.

Aline Kanyana

Ouvrir