Publications de Presse Burundaise, Rohero I Avenue de la JRR N°17 Immeuble le SAVONNIER, Téléphone standard : (257) 22 22 62 32, Fax :(257) 22 22 58 94, email: pressequotidienne@yahoo.fr

Abantu bose basabwa gufata ingingo yo kurwanya ivyo vyose bishobora kuba inyanduruko y’indwara z’umutima

looolooMu ntumbero yo guhimbaza umunsi mpuzamakungu wahariwe umutima, ubushikiranganji bw’amagara y’abantu no kurwanya ikiza SIDA bufadikanije n’ishirahamwe ry’abaganga banonosoye ivy’indwara z’umutima   (societe burundaise de cardiologie) bararemesheje ikiganiro ku bamenyeshamakuru kugira bamenyeshe ingene uwo umunsi mukuru watunagnijwe.Kabaye n’akaryo ko guhanura abantu bose ngo birinde ivyo vyose vyoba inyanduruko y’indwara zifatira mu mutima.Twobamenyesha ko ico kiganiro cabereye mu nyubakwa z’ibitaro vy’abasirikare vyo mu Kamenge ku wa 26 Nyakanga 2018,nayo icivugo c’uwo munsi mukuru c’uwu mwaka kikaba ari « Umutima wanje, umutima wawe ».Nk’uko babimenyesheje miri ico kiganiro, ngo uwo munsi mukuru watanguye guhimbazwa kuva mu mwaka w’ 2000, ukaba wama uhimbazwa igenekerezo rya 29 Nyakanga uko umwaka utashe.Mu ntumbero yo guhimbaza umunsi mpuzamakungu wahariwe umutima, ubushikiranganji bw’amagara y’abantu no kurwanya ikiza SIDA bufadikanije n’ishirahamwe ry’abaganga banonosoye ivy’indwara z’umutima   (societe burundaise de cardiologie) bararemesheje ikiganiro ku bamenyeshamakuru kugira bamenyeshe ingene uwo umunsi mukuru watunagnijwe.Kabaye n’akaryo ko guhanura abantu bose ngo birinde ivyo vyose vyoba inyanduruko y’indwara zifatira mu mutima.Twobamenyesha ko ico kiganiro cabereye mu nyubakwa z’ibitaro vy’abasirikare vyo mu Kamenge ku wa 26 Nyakanga 2018,nayo icivugo c’uwo munsi mukuru c’uwu mwaka kikaba ari « Umutima wanje, umutima wawe ».Nk’uko babimenyesheje miri ico kiganiro, ngo uwo munsi mukuru watanguye guhimbazwa kuva mu mwaka w’ 2000, ukaba wama uhimbazwa igenekerezo rya 29 Nyakanga uko umwaka utashe.Umuyobozi arongoye umugambi w’igihugu ujejwe kurwanya indwara ngendanwa kandi zitandukira, muganga Nocenti Nkurunziza ari nawe yari yaserukiye ubushikiranganji bw’amagara y’abantu no kurwanya ikiza ruhonyanganda SIDA, yaramenyesheje ko indwara y’umutima iza ubwa mbere mu ndwara zica ngo  ikaba ihitana ica gatatu c’abapfa mu kiringo c’umwaka . Muri ivyo bihugu, abantu bababa ibice 46% bagendana indwara y’ivumbuka ry’umurindi w’amaraso nayo ikaba ari imwe mu ndwara zibangamira umutima cane. N’ubwo mu Burundi ata matohoza  yerekeye urugero rw’iyo ndwara arakorwa, muganga Nocenti Nkurunziza yamenyesheje ko bafatiye ku biharuro n’ivyigwa vyagiye birakorwa, basanze ibice vyababa 30% vy’abarenza imyaka 30, hamwe n’ibice 25% vy’abana bagendana iyo ndwara y’ivumbuka ry’umurindi w’amaraso. Mu ntumbero yo kwifatanya n’Ishirahamwe Mpuzamakungu ry’amagara y’abantu mu kugwanya iyo ndwara, uwo muyobozi yarongeye aramenyesha ko Reta y’Uburundi yafashe umugambi wo kuduza amakori ku bidandazwa bitera indwara z’umutima nk’itabi n’imfungurwa zose zirimwo amavuta n’ibinure. Amahera rero  avuye muri ayo  makori ngo araheza agafasha mu kuvura abasinzikajwe n’izo ndwara z’umutima.Muganga Mariko Nimburanira arongoye ishirahamwe ry’abaganga banonosoye ivy’indwara  z’umutima yamenyeshe ko kubera iyo ndwara yica abantu benshi kandi bakiri bato, haciye hashirwaho umunsi wo kuyirwanya kugirango abantu bafate umusi wo kuza baribukanya ibituma umutima uhungabana. Ivyo navyo akaba ari :indwara y’umurindi w’amaraso, indwara y’igisukari, kunywa itabi, kutagira ikarashishi, kugira ibinure vyinshi mu mubiri, kugira ibiro vy’umurengera n’ibindi. Umuntu uwo ariwe wese rero akaba ahamagariwe gufata imigambi yo kurwanya ivyo vyose bituma haba indwara z’umutima nk’ukutanywa itabi, kwijukira gukora ikarashishi no kwihereza imfungurwa zirwiriyemwo ivyamwa, imboga, zigabanijwemwo umunyu n’isukari. Yaramenyesheje kandi ko icivugo c’uwu mwaka « Umutima wawe, umutima wanje », catowe kugira batumirire uwo ariwe wese kugira ico yiyemeje mu kurwanya bimwe bihagije indwara zoza zifata umutima wiwe n’umutima wa mugenzi we. Tubamenyeshe ko ku wa 28 Nyakanga 2018 , habaye ihuriro ry’abanganga banonosoye ivyo kuvura indwara z’umutima aho bagarutse ku bituma nyamukuru indwara y’umutima yiyongera. Baboneyeho n’akaryo ko gushikiriza intambamyi ivurwa ry’iyo ndwara rihura nazo. Izo ntambamyi nazo zikaba ahanini ari ikena ryabanonosoye ivy’iyo ndwara, aho n’abahari bakorera mu gisagara ca Bujumbura gusa. Iyindi ntambamyi ni amikoro make y’abafashwe n’iyo ndwara .Muganga Mariko Nimburanira yaboneyeho akanya ko guhimiriza uwo ariwe wese kugira ico aterereye mu gukinga iyo ndwara no gufasha abatishoboye kuronswa ibipimo n’ imiti  yo gupfupfahaza kuko bizimvye.

Gloriose Nshimirimana na 

Arsène Ingabire (Uwimenyereza)


 .Gloriose Nshimirimana na Arsène Ingabire (Umenyereza)

 

Ouvrir