Publications de Presse Burundaise, Rohero I Avenue de la JRR N°17 Immeuble le SAVONNIER, Téléphone standard : (257) 22 22 62 32, Fax :(257) 22 22 58 94, email: pressequotidienne@yahoo.fr

Abanyagihugu basaba ko harwizwa ibikoresho bisubirira ubumwanya

 

IMG 20180827 121521Abanyagihugu ,baba abatekera ivyo basumye mu bumwanya canke mu basanzwe babudandaza bamenyesha ko ubwo bumwanya bwinjira mu Burundi buri mu bigeramiye ibidukikije n’amagara y’abantu ariko bagasaba Reta gukora ibishoboka kugira harwizwe ibikoresho biza gusubirira ubumwanya.Hari mu kiganiro bahaye ikinyamakuru UBUMWEku wa 27 Nyakanga 2018.Abanyagihugu ,baba abatekera ivyo basumye mu bumwanya canke mu basanzwe babudandaza bamenyesha ko ubwo bumwanya bwinjira mu Burundi buri mu bigeramiye ibidukikije n’amagara y’abantu ariko bagasaba Reta gukora ibishoboka kugira harwizwe ibikoresho biza gusubirira ubumwanya.Hari mu kiganiro bahaye ikinyamakuru UBUMWEku wa 27 Nyakanga 2018.Bamwe muri abo badandaza babona ko iyo ngingo ari nziza kuko ubwo bumwanya ivyo bukozwemwo bitabora, bigatuma bwonona ibidukikije. Nka Gaspard Hakizimana asanzwe adandaza ubumwanya mw’isoko yo kuri COTEBU amenyesha  ivyo bikoresho vyo gutekeramwo ibintu bisanzwe vyoyo bibora,ngo vyoshobora  guhingurwamwo umwavu mu gihe bahejeje kubikoresha. Ikindi ngo bizotuma haba isuku mw’isoko kuko ubwo bumwanya wahora usanga busanzaye ahantu henshi, iyo umuguzi akamwanya  kamutabukanye hari igihe aca agata aho abonye hose. Abandi bakavuga ko kubera ko iyo ngingo yafashwe batararonka ibindi batekeramwo vyatumye ibiciro vy’ubumwanya biduga,akamwanya kahora kagurwa amafaranga 100 ubu kagurwa 200,akahora ku mafaranga 200 nako ubu kagurwa amafaranga 300. Abanyagihugu muri rusangi bakabonako kugira urudandazwa ntiruhagarare vyoba vyiza bazanye ibindi bikoresho vyo gutekeramwo kuko atabindi bararonka bizosubirira ubwo bumwanya. Ngo nk’abamaze guheza ubumwanya  mu bubiko baca babura ivyo batekereramwo abakiriya, bigatuma bidoga ko batabatekereye.


Itegeko ribuza kwinjiza ubumwanya mu Burundi ni ngirakamaro mu mugambi wo gukingira ibidukikije
Reta y’Uburundi yarashinze itegeko inomero 100/099 ryo ku wa 8 Myandagaro 2018 ribuza guhingura ubumwanya N’ukwinjiza mu gihugu n’ibindi bikoresho batekeramwo ibintu  bikozwe mu kamwanya. Ni muri iyo ntumbero kw’igenekerezo rya 23 Myandagaro 2018, ikinyamakuru UBUMWE cegereye umuhinga mu bijanye n’ugukingira ibidukikije Albert Mbonerane kugira agire aco avuze kuri iryo tegeko n’akarusho rizanye mu gihugu. Mbonerane yamenyesheje ko ashima ko itegeko ryamaze iminsi ritegurwa ryashoboye kuboneka. Yabandanije amenyesha ko ari intambwe  ya mbere  mu mugambi wo gukingira ibidukikije kuko ngo uravye ingene utwo tumwanya turiko turonona ibidukikije bivanye n’ukugene duhinguwe. Ngo hariho  utumwanya dushobora kumara imyaka 400 turiko turonona ibidukikije bivanye n’aho baduterera canke iyo baduturiye imyotsi ivamwo  ikonona amagara y’abantu. Ngo utwo tumwanya usanga badutereye mu nzuzi cane cane mu kiyaga Tanganyika.Naho iryo tegeko ribuza ikoreshwa ry’utumwanya, mu ngingo yaryo ya 5 irarekura umuntu wese yifuza kwinjiza mu gihugu n’ugukora, kudandaza  isashe canke igikoresho cose gikozwe mu kamwanya mugabo akabisaba abicishije mu nyandiko yandikiye umushikiranganji ajejwe ibidukikije yerekana ukungene azotunganya iyarara  ry’ibikozwe mu kamwanya n’ingene azozimanganya  utumwanya ahejeje kudukoresha. Kuri iyo ngingo, Mbonerane abona ko ikigoye ari ukungene utumwanya tuzogaruka mw’ishirahamwe ryoba ridukora canke ridukoresha ngo nico gituma  utumwanya botubuza rwose mugabo hagashikigirwa abantu bazokora imifuko yo gutekeramwo idakozwe mu tumwanya. Yabandanije amenyesha ko bishoboka ko ihinguriro rikora amazi ryogarukana  amacupa atekeramwo amazi mu kurenzako amafaranga azosubizwa umuntu agarukanye ayo macupa.  Mbonerane yamenyesheje ko muri tegeko ribuza kwinjiza mu gihugu ibikoresho bikozwe mu tumwanya  ata ngingo n’ibihano bizohabwa abarenze ku ngingo ziri muri iryo tegeko. Kugira utumwanya twanyanyagijwe hirya no hino  tuve mu gihugu, ngo bisaba ko umunsi umwe abantu bose botoragura utumwanya aho turi hose, bakadushikiriza abafise amahinguriro asya ibivuye mu tumwanya kugira bakuremwo amatafari n’ibindi bikoresho. 

Aline Kanyana

Niyongere Alice (uwimenyereza)

Ouvrir